Türkiye'de Eğitim Sistemi

5698

Son Güncellenme Tarihi: 14-03-2016

Günümüzde imkânların artmasıyla birlikte dünyanın her yanında eğitim almak bazı açılardan kolaylaşsa da, aynı oranda bir gelişim Türkiye’deki eğitim kalitesi ve olanaklarında da yaşanmakta – bu nedenle eğitiminize Türkiye’de başlamak ve devam etmek güzel bir yaşantıya kapı açmak demek.


Geleceğiniz İçin Gerekli Becerileri Edinin
Türkiye’deki eğitim sistemi analitik düşünce ve güçlü iletişim becerileri, bağımsız ve ekip halinde çalışma alışkanlığı, geleceğiniz için eğitim temellerini oluşturma gibi birçok katkı sağlamaktadır.


Türkiye’deki yükseköğretim kurumları başarılı işletmeler ve sanayi kuruluşları ile iletişim halinde olmaları dolayısıyla hem akademik hem de pratik bir eğitim olanağı sunar.


T.C. Anayasası’na göre her T.C. vatandaşının zorunlu temel eğitime ücretsiz olarak erişme hakkı vardır. Milli Eğitim Bakanlığı eğitimi planlamak ve denetlemekle yükümlüdür.   

 

Okul Öncesi Eğitim 
Eğitim sistemindeki yeni düzenlemelerle birlikte okul öncesi eğitimle ilgili kurallarda da değişiklikler meydana geldi. 


30 Eylül 2012 tarihi itibarıyla 37-66 ay arasındaki çocukların anaokulunda veya uygulama sınıflarında, 48-66 ay arasındaki çocukların ise ana sınıflarında eğitim almaları sağlanacak.

 

İlköğretim 
İlköğretimi tamamlayan öğrencilere diploma verilmeyecek, 12 yıllık zorunlu eğitim sonunda ortaöğretim diploması verilecek.


İlköğretime başlama yaşı da 60 aya düşürüldü. Böylelikle ilköğretim çağı yaş aralığı 5-13 oldu. Yeni düzenlemelere göre ilköğretim  4 yıllık zorunlu ilkokul ile 4 yıllık zorunlu ortaokuldan oluşacak. 


8 yıllık okullarda, kesintisiz eğitim yapılan ilköğretim kurumları, artık ilkokul ve ortaokul olarak bağımsız okullar şeklinde kurulacak. Ancak ortaokullar, imkan ve şartlara göre ilkokul veya liselerle birlikte de kurulabilecek.

Türkiye'de Eğitim Sisteminde Değişiklik 
Bildiğiniz üzere MEB tarafından 2012 yılı içerisinde Türkiye'deki eğitim sisteminde bazı değişiklikler yapıldığı açıklandı.


Yapılan değişikliklerle ilgili sizleri bilgilendiriyor olacağız. 


Mevcut durumda alınan kararlar şu şekilde:


• 2012-2013 eğitim ve öğretim yılı için 30 Eylül 2012 tarihi itibarıyla 66 ayını tamamlayan tüm çocukların okul kayıt işlemlerinin e-okul sistemi üzerinden merkezi olarak yapılmasını, 60-66 ay arasındaki çocukların ise velisinin yazılı isteği ile gelişim yönünden hazır olduğu anlaşılanların ilkokula devamlarının sağlanmasını kararlaştırdı.


• 6287 sayılı İlköğretim ve Eğitim Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile zorunlu eğitim süresinin 8 yıldan 12 yıla çıkarıldığı ve bazı yeni uygulamaların gündeme geldiğini anımsatan Dinçer, yeni uygulamaların daha etkili ve verimli bir şekilde yürütülmesini sağlamak amacıyla söz konusu kanunla getirilen düzenlemelerle ilgili olarak yapılacak uygulamaları açıkladı.


• Zorunlu eğitimin 4 yıl ilkokul, 4 yıl ortaokul ve 4 yıl da lise eğitimini kapsadığını belirten Dinçer, öğrencilerin öğrenim gördüğü birinci 4 yılın (1, 2, 3, 4. sınıflar) ilkokul, ikinci 4 yılın (5, 6, 7, 8. sınıflar) ortaokul ve üçüncü 4 yılın (9, 10, 11, 12. sınıflar) ise lise şeklinde isimlendirileceğini kaydetti.


• Genelgeye göre, ilkokullar ile ortaokullara ilköğretim veya ilköğretim kurumları, liselere ise ortaöğretim veya ortaöğretim kurumları denilmeye devam edilecek.


• Veliler, okul yönetimleri ve mülki amirler ilköğretim öğrencilerinde olduğu gibi ortaöğretim öğrencilerinin de okula devamını sağlamakla yükümlü olacak.


• 2012-2013 eğitim ve öğretim yılı için 30 Eylül 2012 tarihi itibarıyla 66 ayını tamamlayan tüm çocukların okul kayıt işlemleri e-okul sistemi üzerinden merkezi olarak yapılacak.


• 60-66 ay arasındaki çocukların ise velisinin yazılı isteği ile gelişim yönünden hazır olduğu anlaşılanların ilkokula devamları sağlanacak. Diğer öğrenciler okul öncesi eğitime yönlendirilecek. Ayrıca okul öncesi eğitimde 48-60 ay arası çocuklar için 2013 yılı sonuna kadar belirlenmiş olan yüzde 100 okullaşma hedefi devam edecek.


• Okul öncesi eğitim için 30 Eylül 2012 tarihi itibarıyla 37-66 ay arasındaki çocukların anaokulunda veya uygulama sınıflarında, 48-66 ay arasındaki çocukların ise ana sınıflarında eğitim almaları sağlanacak.


• 2011-2012 eğitim ve öğretim yılında ilköğretim 4. sınıfta okuyan ve bir üst sınıfa geçen öğrencilerin 2012-2013 eğitim ve öğretim yılında ortaokul 5. sınıfa kayıtları e-okul sistemi üzerinden yapılacak. Ancak 2012-2013 eğitim ve öğretim yılında eğitim öğretime başlamış olan imam hatip ortaokullarına devam etmek isteyen 5. sınıf öğrencilerinin kayıtları bu okullara yapılacak.


• İlköğretimi tamamlayan öğrencilere diploma verilmeyecek, 12 yıllık zorunlu eğitim sonunda ortaöğretim diploması verilecek.
2011-2012 eğitim ve öğretim yılında 8. sınıfta okuyan öğrencilerden Seviye Belirleme Sınavı (SBS) sonuçlarına göre öğrenci alan ortaöğretim kurumlarından herhangi birine yerleşemeyen öğrenciler ile bu sınava katılmayan öğrencilerin tamamının tercihleri doğrultusunda ortaöğretim kurumlarına kayıt yapmaları sağlanacak.


• Yatılı ilköğretim bölge okullarının (YİBO) yatılı kısımlarında sadece ortaokul (5, 6, 7 ve 8. sınıf) öğrencileri yatılı olarak kalacak. İlkokul öğrencilerinin ise köy okullarında veya taşımalı olarak diğer ilkokullar ile yatılı YİBO'larda gündüzlü olarak öğrenimlerine devam etmeleri için gerekli tedbirler alınacak.

Türkiye'de Yüksek Öğrenim 
Yükseköğretim; ortaöğretime dayalı ve en az dört yarıyılı kapsayan her kademedeki eğitim-öğretimin tümüdür. Yükseköğretimde önlisans, lisans ve lisansüstü düzeylerde eğitim yapılmaktadır.

 

ÖNLİSANS
Ortaöğretime dayalı dört yarı yılı kapsayan ve ara insangücü yetiştirmeyi amaçlayan yani lisans öğretiminin ilk kademesini oluşturan bir yükseköğretimdir.

 

LİSANS
Ortaöğretime dayalı en az sekiz yarı yıllık (4 yıl) programı kapsayan bir yükseköğretimdir. Lisans düzeyinde örgün, açık ve dışarıdan (ekstern) eğitim verilmektedir. Bu eğitim türleri aşağıda tanımlanmıştır.


Örgün Eğitim: Öğrencilerin eğitim-öğretim süresince ders ve uygulamalara devam etme zorunluluğunda oldukları bir eğitim-öğretim türüdür.
Açıköğretim: Öğrencilere radyo, televizyon ve eğitim araçlarıyla yapılan bir eğitim türüdür.


İkinci Öğretim: Bazı yükseköğretim kurumlarında normal-örgün, önlisans ve lisans programlarının bir kısmının eşdeğeri programlar açılmakta ve bu programlar örgün eğitim saatleri dışındaki zamanlarda (akşam saatlerinde, hafta sonunda) yürütülmektedir. İkinci öğretim adı verilen bu programları kabul edilen öğrenciler, normal öğretim öğrencilerinden daha yüksek öğrenim harcı öderler. İkinci öğretim öğrencileri normal programlara yatay geçiş yapamazlar.

 

LİSANSÜSTÜ
Lisansüstü eğitim aşağıda açoklamaları verilen yüksek lisans, doktora, tıpta uzmanlık ve sanatta yeterlik eğitimlerini kapsar.


Yüksek Lisans: Bir lisans öğretimine dayalı en az iki yarı yıl süren 12 kredilik eğitim-öğretim ve alanla ilgili araştırmanın sonuçlarını ortaya koyacak bir tez gerektiren yükseköğretimdir. Bilim uzmanlığı, master, yüksek mühendislik, yüksek mimarlık vb.


Doktora: Lisansa dayalı en az altı veya yüksek lisansa dayalı en az dört yarı yıllık programı kapsayan ve orjinal bir araştırmanın sonuçlarını ortaya koymayı amaçlayan bir yükseköğretimdir.


Tıpta Uzmanlık: Sağlık Bakanlığı tarafından düzenlenen esaslara göre yürütülen ve tıp doktorlarına belirli alanlarda özel yetenek ve yetki sağlamayı amaçlayan bir yükseköğretimdir. Tıpta uzmanlık eğitimi alabilmek için adayların öncelikle TUS'u (Tıpta Uzmanlık Sınavı) almaları gerekmektedir.


Sanatta Yeterlik: Lisansa dayalı en az altı, yüksek lisansa dayalı en az dört yarı yıllık programı kapsayan ve orjinal bir sanat eserinin ortaya konulmasını, müzik ve sahne sanatlarında ise üstün bir uygulama ve yaratıcılığı amaçlayan doktora düzeyinde lisansüstü bir yükseköğretim eşdeğeridir.


Yukarıda açıklanan düzeylerde eğitim-öğretim yükseköğretim kurumlarınca sürdürülmektedir. Yükseköğretim kurumlarında eğitim-öğretimi sürdüren öğretim elemanları; öğretim üyeleri, öğretim görevlileri, okutmanlar ve öğretim yardımcılarıdır.


Öğretim Üyeleri: Profesör, doçent ve yardımcı doçentler öğretim üyeleri olarak anılmaktadır.
Profesör: Üst düzeyde araştırma, eğitim ve yönetim faaliyetlerinde bulunan ve en yüksek düzeydeki akademik ünvana sahip kişidir.


Doçent: Özgün bilimsel çalışmalar yapmış ve doçentlik sınavını başarmış kişidir.


Yardımcı Doçent: Doktora çalışmalarını başarıyla tamamlamış, tıpta uzmanlık veya belli sanat dallarında yeterlik belge ve yetkisini kazanmış ilk kademedeki akademik unvana sahip kişidir.


Öğretim Görevlisi: Belli bir alanda çalışmaları ile tanınmış ve üniversitelerde ders vermek üzere görevlendirilen elemandır.


Okutman: Eğitim-öğretim süresince tüm öğretim programlarında ortak zorunlu ders olarak belirlenen derslerden birini (örneğin inkilap tarihi) okutan veya uygulayan öğretim elemanıdır.


Öğretim Yardımcıları: Yükseköğretim kurumlarında belli süreler için görevlendirilen araştırma görevlileri, uzmanlar, çeviriciler ve eğitim-öğretim planlamacılardır.


Yükseköğretim kurumlarında en üst düzeyde yönetim görevi yapan kişiler; üniversitelerde rektör, fakültelerde dekan, yüksekokul, konservatuvar, enstitülerde müdür, bölümlerde bölüm başkanı unvanlarıyla anılırlar. Rektör ve dekanların profesör unvanına sahip olmaları zorunludur. Bölüm başkanlığını ise profesör, profesör bulunmadığı hallerde diğer öğretim üyelerinden biri yürütür.

 

Sınavlar


KPDS 
KPDS (Kamu Personeli Yabancı Dil Tespit Sınavı) yabancı dil tazminatından yararlanmak isteyen kamu personelinin yabancı dil bilgisi seviyesini belirlemek amacı ile ÖSYM tarafından yapılmakta olan, 100 soruluk bir sınavdır.
Her yıl Mayıs ve Kasım aylarında Ankara’da düzenlenmekte olan KPDS, katılımın fazla olması durumunda diğer büyük şehirlerde de yapılabilmektedir.
 

ALES 
Ales, açılımı ile Akademik Personel ve Lisansüstü Eğitimi Giriş Sınavı‘dır. ALES ile yüksek lisans yapabilir ve akademik personel olabilirsiniz.
Yüksek lisans ile bahsedilmek istenen herhangi bir üniversitenin tezli ya da tezsiz yüksek lisans programıdır. Eğer akademik kariyer yapmak ya da formasyon almak istiyorsanız ALES’e mutlaka girmeniz gerekmektedir.

 

ALES ne zaman yapılır, başvurular ne zaman olur?
ALES, bahar ve güz dönemi olmak üzere yılda iki defa yapılır. Genelde güz dönemi kasım ayında, bahar dönemi ise nisan ayında yapılır. Başvurular da genelde ALES yapılmadan 1 ay önce yapılır. Başvuru süreleri ÖSYM tarafından duyurulur.

 

ALES barajı kaçtır?
55'tir.

 

ALES ‘in içeriği nedir?
ALES’te 80 sözel ve 80 sayısal olmak üzere toplam 160 soru vardır. 80 sayılsal sorusu da 40′ı Sayısal 1 ve 40′ı da Sayısal 2 olmak üzere iki bölüme ayrılır. Bir sözelcinin Sayısal 1′de yaptığı soru başına alacağı puan, Sayısal 2′de yaptığı sorudan daha fazladır.

KPSS 
Kısa adı KPSS olan Kamu Personeli Seçme Sınavı kamudaki personel ihtiyacını karşılamak amacıyla ilk kez 1999 yılında DMS (Devlet Memurluğu Sınavı) olarak gerçekleştirildi.


Daha sonra sınavın adı KMS (Kurumlar İçin Merkezi Eleme Sınavı)  ve en sonunda da KPSS olarak değiştirildi. 


KPSS’NİN UYGULANIŞI
Kamu Personeli Seçme Sınavı (KPSS), birçok devlet kurumuna memur alınması için gerçekleştirildiğinden, sınava farklı alanlardan giren adaylar için farklı uygulamalar yapılmaktadır.


KPSS-A NEDİR?
KPSS-A Kadroları; müfettiş, uzman, denetmen ve kontrolör yardımcılığı ile kaymakam adaylığı başta olmak üzere üst düzey memurluk kadrolarından oluşmaktadır. A grubu kadrolara alımlar her yıl yapılmaktadır. ÖSYM’nin sınav sonucunda belirlediği 120 farklı puan türünden kurumun kendi seçtiği puan türüne göre alımlar gerçekleşmektedir.


KPSS-B NEDİR?
KPSS-A Kadroları dışında kalan kadrolardır. B grubu kadrolara alımlar 2 yılda bir (çift yıllarda) yapılmaktadır. Lisans mezunlarına yönelik B grubu kadrolar için P3 puan türü ile alım gerçekleştirilmektedir. Mühendis, tekniker, teknisyen, memur, psikolog, mimar, veteriner vb. tüm kadrolar KPSS-B grubu kadrolarda yer almaktadır.


KPSS-ÖĞRETMENLİK NEDİR?
Milli Eğitim Bakanlığı tarafından gerçekleştirilen öğretmen atamalarında KPSS P 10 puan türü kullanılmaktadır. Adayların her yıl yapılan Genel Kültür – Genel Yetenek ve Eğitim Bilimleri sınav sonuçlarına göre P 10 puanları oluşturulmaktadır.